vrijheid als verpakking

Zoals in economische beschouwingen wordt uitgegaan van een vrij kiezende klant, zo zou ons democratisch model drijven op een vrij kiezende burger. Beide uitgangspunten zijn nauwelijks realiter. Van vrij kiezen komt voor de burger net zo min als voor de consument veel terecht. De bedoelde vrijheid wordt als een wassen neus aangepraat in economische en staatsrechtelijk modellen. Op papier en intentioneel klinkt een en ander als een klok, maar wie de ware werking van beide mechanismen beschouwt, zal gaan inzien dat de kiezer-burger buitenspel wordt gespind, gelobbyd en geframed. Het gaat om illusies. Illusies die konden ontstaan doordat machthebbers communicatietechniek ontdekten maar óók doordat de mens zo dolgraag met zijn hoofd in de wolken leeft. Gevoelig voor theater, drama, competitie, altijd bereid het eigen leven te romantiseren en daar een welgevallig narratief in te zien met als gevolg dat meningen van groter belang zijn dan feiten. Het economisch knechten van de mens vinden we onder meer terug in obesitas als uitkomst van de wereldwijde opkomst van de supermarkt en de wurggreep van toenemende vaste lasten. Dat de burger als kiezer keizer zou zijn blijkt een farce voor wie staatsrechtelijk veldwerk verricht en de krachten die daar werken weet te ontwaren. Voor mij bestond dat veldwerk tot nu toe in 50 jaar kritisch kranten en bladen lezen en goed opletten in het dagelijks leven. Niet te snel iets voor waar aannemen. Ik construeer niet een werkelijkheid op zoek naar geruststelling zoals religies daar zo fijn in voorzien.

Al die communicatietechnieken zijn primair gericht op het sleutelen aan de perceptie en laten de werkelijkheid ongemoeid. Framen, spinnen en lobbyen is de kern van het spel. Illusionisme en facadisme zijn het gevolg. Burgers en kopers lijken zich nauwelijks bewust van al die begoocheling.  De werkelijkheid lijkt bijzaak.  Maar het patroon waarmee stuwmeren van geld bij grootverdieners terecht komt is een vals spel door de assymetrie tussen de deelnemers en de infiltratie in overheden en wetgeving door die grootverdieners. Ongelijkheid waarvan wereldwijd steevast maar ten onrechte wordt aangenomen dat die uit de markt, de economie voortkomt, terwijl juist het burgerlijk recht (immateriële rechten, aandelenbeurzen, landeigendom, pand, hypotheek, cessie, levering met korte en lange hand, algemene voorwaarden) en haar jurisprudentie die ongelijkheid wordt mogelijk gemaakt.

Dat democratie zoveel anders functioneert dan believers aannemen, heeft ook kunnen gebeuren doordat het ware leven van mensen zich niet op straat of in de parlementen afspeelt, maar thuis achter de voordeur. Dáár wordt het leven geleefd en op dát leven dient de focus van de overheid gericht te zijn. Men heeft afgevaardigden naar ’s lands parlement gestuurd. Zo van “ga jij nou maar de vrede en veiligheid waarborgen” dan kan ik……….slaplanten zetten, voorntjes vangen, bergen beklimmen, kinderen maken en opvoeden, et cetera. De mens in zijn primaire, particuliere leven is niet zo maar geïnteresseerd in politieke aangelegenheden. Politiek krijgt pas aandacht van de burger als het achter de voordeur gaat haperen door oorzaken van buitenaf.

Al tientallen jaren zie ik hoe er een toenemende miswijzing is tussen het doel van de overheid en de werkelijke uitkomst van het overheidshandelen. Onze overheidslichamen op alle niveaus zijn stelselmatig gekaapt. Het gevolg is dat ik de mij omgevende samenleving al decennia lang ervaar als een gekkenhuis, waar ik niets mee te maken wil hebben. Want wat is er over van de vrijheid van de kiezer daar tussen die schaamschotten met zijn 19e eeuwse rode potloodje en die lijst met namen van ambitieuzen die door weinig anders dan communicatietechnische inzichten worden gedreven. Voortbrengselen van partijpolitiek en mannetjesmakerij waarin functies als ‘openbaar bestuurder’ jammerlijk een beroep met een lifetime career zijn geworden. Het heeft ons kostenposten als Eelco Brinkman, Marcel van Dam, Rudolf de Korte, Geert Wilders en Hans Wiegel opgeleverd. Doordat gezonde normale mensen iets beters te doen hebben dan politiek bedrijven, valt de macht toe aan een gilde dat zijn mandaat bewust of niet verkwanselt. Wat valt er te kiezen in winkels en stemhokjes waar de inhoud, de substantie van producten achter verpakking en façades schuil gaat en mijn geest door reclame en communicatietechniek op de buitenkant is gericht. Terwijl de regels, de rechten zowel als de toezichthouders in het leven zijn geroepen door de souffleurs van onze wetgevers en bestuurders, de Bennen Bot die heen en weer tollen door de gouden draaideur tussen openbaar bestuur en bedrijfsleven. In Brussel, Washington en Den Haag is het onder de tapijten en de tafels drukker en urgenter dan daarboven, waar vóór al geglimlacht en gegrimast wordt. Waar persfoto’s worden gemaakt en prijsuitreikingen plaats vinden. Een flink deel van wat ik hier probeer te verwoorden vind ik terug in de documentaire gebaseerd op het gelijknamige boek “Saving Capitalism” van Robert Reich.

De corporatie die zich heeft kunnen ontwikkelen onder de dekmantel van vrijheid en marktwerking ten gunste van allen is inmiddels in alle geledingen van samenlevingen moeiteloos terug te vinden. Wat er op staat zit er niet in. Mensen krijgen façades van burgerlijke vrijheid en consumentenbelang voorgehouden en daarachter vieren de ware shareholders feest. Ik noem dat facadisme. Taalgebruik en communicatietechniek zijn daarbij cruciaal. Alle bestuurders en politici worden getraind in omgang met de pers en dat draait niet om het belang van de bevolking. Staatsinrichting gevormd rond schijnbaar vrij kiezende burgers en economie gebaseerd op zogenaamd ongebonden grensnut najagende kopers zijn zinsbegoochelingen waarachter een horde brave ambtenarij en geprivilegieerden feest viert. En die feesten zijn weer feiten. Het geldt als bewijs en onderdeel van professionaliteit om dit alles vroeg of laat te overzien en te beseffen en niettemin met stalen gezicht voort te gaan zoals onze Ben Bot, een verontschuldigbaar exemplaar van deze verwording vormt. Deze man, vlees noch vis, ambtenaar, tollenaar en hofnar geldt voor mij als symbool van de leugen waaromheen massaal gedanst wordt, als een onverschoonbaar deel van wat ons willens en wetens begoochelt.

Terzijde

Ergst van al is misschien nog wel dat vele deelnemers aan dit facadisme, het verpakkingsspel het bedrog niet of nauwelijks in de gaten hebben en dit aanzien voor de knowhow van hun ‘vak’. Maar de stenen tafelen van Mozes waren op geen andere manier een oneigenlijke legitimering van hun inhoud, hun opschrift en hun gelding dan dat hedendaagse regels dat zijn. Mogelijk kán het in openbaar bestuur niet anders en heiligt het doel deze middelen. Eventueel moet de conclusie zijn dat rechtvaardigheid zich niet daadwerkelijk laat implementeren en is ieder rechterlijk oordeel een Salomonsoordeel, maar laat dan iemand dat zeggen, zeggen dat ons samen leven onvermijdelijk onrechtvaardig verloopt en laat ons kabinet iedere godgeslagen dag beginnen met een lied waarin wordt beleden dat het allemaal maar flauwekul is, maar dat het niet anders kan. Dat er gelogen en gedraaikont mag worden zolang daardoor de rust bewaard blijft, zo lang vrede zich laat handhaven. Hoe dan ook.  Laat de Tweede Kamer dagelijks verplicht als met een Japanse discipline de dag inluiden met koorzang waarin alles wat daar plaats vindt en wordt uitgevaardigd tussen haakjes wordt gezet en nadien tóch moet gebeuren. Als bezopen maar onmisbare priesters. Zolang het maar geen oorlog wordt en als collectieve zelfbegoocheling daartoe de methode is, dan moet het maar.

Tenslotte

Hedendaagse samenlevingen kennen in hun ware feiten net zo min een vrije markt-economie als een volks-regering. Niet minder vals is het beeld dat openbaar bestuur en commercie volkomen gescheiden zijn en moeten zijn. De burger-consument wordt in een roes gehouden, in een hypnose, waarin diens soevereiniteit en zijn keuzevrijheid nog slechts fantomatisch figureren. Mijn macht als deelnemer aan het economisch en bestuurlijk stelsel is gekaapt met dezelfde technieken die mij doen geloven dat mijn dashboard verbonden is met het landsbestuur. Aangesloten op feiten. Het is een leugen, een verhaal, een story drijvend op romantiek en wensdenken. Mijn vrijheid “c’ est une pipe”. U komt thuis met niets dan verpakking.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s